Η σπουδαιότητα του εξωδιδακτικού έργου
www.sigmalive.com Της Άλκηστης Βαρνάβα

Η εκπαίδευση δεν είναι μόνο η διδασκαλία ενός μαθήματος και η ολοκλήρωση μιας ύλης

Οι μαθητικές κινητοποιήσεις και αντιδράσεις ανέδειξαν πόσο σημαντικές θεωρούν ακόμη και οι ίδιοι οι μαθητές τις εξωδιδακτικές δραστηριότητες των καθηγητών τους.

Η ουσιαστική έννοια του δημόσιου σχολείου μπορεί να νοηθεί μόνο με τη συνύπαρξη του διδακτικού έργου και των εξωδιδακτικών δραστηριοτήτων

Τις τελευταίες εβδομάδες έγινε μεγάλος λόγος για τις εξωδιδακτικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στα δημόσια σχολεία, με αφορμή την απόφαση της ΟΕΛΜΕΚ και της ΠΟΕΔ να απέχουν από αυτές, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τα προτεινόμενα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης. Μπορεί το μέτρο αυτό να έχει ανασταλεί υπό προϋποθέσεις από την ΟΕΛΜΕΚ, ωστόσο ανέδειξε κάτι πολύ σημαντικό. Το πολύπλευρο έργο που γίνεται σε ένα σχολείο και την αξία που έχει για τους μαθητές και τους γονείς. Ακόμα και όταν διαμαρτύρονταν, τόσο οι γονείς και πολύ πιο έντονα οι μαθητές της Μέσης Εκπαίδευσης, μπορεί να μη συνειδητοποιούσαν τη σπουδαιότητα των περισσοτέρων από αυτές τις δραστηριότητες, οι αντιδράσεις όμως πιστεύουμε ότι συνέβαλαν στην αναγνώριση της αξίας όλων αυτών των δραστηριοτήτων. Ένα σημαντικό αποτέλεσμα των απεργιακών κινητοποιήσεών των καθηγητών είναι το γεγονός ότι αναδείχθηκε το τεράστιο, σημαντικό και πολυσχιδές έργο που επιτελούν οι εκπαιδευτικοί με το εξωδιδακτικό τους έργο. Οι μαθητικές κινητοποιήσεις και αντιδράσεις ανέδειξαν πόσο σημαντικό θεωρούν ακόμη και οι ίδιοι οι μαθητές το εξωδιδακτικό έργο των καθηγητών τους.

Η εκπαίδευση δεν είναι σίγουρα μόνο η διδασκαλία ενός μαθήματος και η ολοκλήρωση μιας ύλης. Η εκπαίδευση στηρίζεται σε πολλές άλλες παραμέτρους για να θεωρείται ότι είναι ολοκληρωμένη και παρέχει τα σωστά εφόδια στους νέους.

Ως εξωδιδακτικές δραστηριότητες θεωρούνται οι εφημερεύσεις και οι αναπληρώσεις, οι οποίες είναι αναγκαίες για την ασφάλεια των μαθητών και την εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων, η διοργάνωση διαλογικών συζητήσεων, διάφορες εκδηλώσεις εκτός σχολείου με οργανωμένη από το σχολείο συμμετοχή μαθητών, οι σχολικές εκδρομές, οι εορτασμοί σημαντικών εθνικών και άλλων επετείων, η συμμετοχή σε επιμορφωτικά συνέδρια, σεμινάρια, ημερίδες, συμπόσια και συναντήσεις που διοργανώνονται από το Υπουργείο Παιδείας ή άλλους φορείς, οι επισκέψεις κάθε μορφής εκτός σχολείου, η διεξαγωγή εράνων και η διοργάνωση φιλανθρωπικών παζαριών, η συμμετοχή σε κάποια ευρωπαϊκά προγράμματα, η διοργάνωση μαθητικών συνεδρίων, ομίλων, οι εκδόσεις μαθητικών εφημερίδων και άλλων εντύπων, η διεξαγωγή αθλητικών αγώνων, ημερίδων και πρωταθλημάτων κ.ά.

Σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες δίνονται στους εκπαιδευτικούς επιδόματα, προκειμένου να ανταποκριθούν σε τέτοια επιπρόσθετα καθήκοντα και ευθύνες. Κι αυτό γιατί τα θεωρούν από τη μια σημαντικά, αλλά και από την άλλη γιατί αναγνωρίζεται ο φόρτος εργασίας και η ιδιαίτερη προσπάθεια που καταβάλλεται ιδιαίτερα από τους εκπαιδευτικούς για να είναι επιτυχημένες όλες αυτές οι δραστηριότητες. Στην Κύπρο, οι εκπαιδευτικοί είναι υποχρεωμένοι, κατά το Υπουργείο Παιδείας, να ασκούν και τα εξωδιδακτικά τους καθήκοντα, σύμφωνα με τα σχέδια υπηρεσίας τους.

Όσοι αναλαμβάνουν μερικά από αυτά τα καθήκοντα εντός του σχολείου, απλά απαλλάσσονται από ορισμένες ώρες διδασκαλίας. Αυτή η επιπρόσθετη προσπάθεια ωστόσο πρέπει να αναγνωριστεί όχι τόσο γιατί πρέπει να πάρουν ωφελήματα οι εμπλεκόμενοι εκπαιδευτικοί, αλλά γιατί αποτελούν ένα σημαντικό εφόδιο για την παιδεία και την αγωγή που λαμβάνουν τα παιδιά από το δημόσιο σχολείο και την προσωπικότητα που τους βοηθά να κτίσουν. Σε μια εποχή που οι νέοι δέχονται καθημερινά πάμπολλες αρνητικές επιδράσεις, αντιμετωπίζουν αρκετά προβλήματα -προσωπικά, οικογενειακά, κοινωνικά, ψυχολογικά και άλλα- το δημόσιο σχολείο οφείλει να τα στηρίξει, να αποτελέσει το ισχυρό αποκούμπι και εφόδιο για δυνατές προσωπικότητες. Όλες αυτές οι δραστηριότητες όσο περισσότερο στηριχθούν τόσο μεγαλύτερο όφελος θα αποφέρουν στο χαρακτήρα των νέων.

Μέσα από την εμπλοκή τους σε σχολικές εκδηλώσεις, συνέδρια, διαγωνισμούς ή αθλητικές δραστηριότητες, οι νέοι μπορούν να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους. Μαθαίνουν να εργάζονται ομαδικά, να αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη, να βάζουν κοινούς στόχους και να σέβονται τους συμμαθητές τους, να καλλιεργούν το αίσθημα της ευγενούς άμιλλας και, κυρίως, να νιώθουν μέρος ενός συνόλου που πραγματοποιεί μια δραστηριότητα.

Καλύτεροι και πιο συμπονετικοί άνθρωποι

Μέσα από την εμπλοκή τους σε φιλανθρωπικά παζαράκια και εράνους, μαθαίνουν να εργάζονται αφιλοκερδώς για τους συνανθρώπους τους που έχουν περισσότερη ανάγκη από αυτούς, κατανοούν τον ανθρώπινο πόνο, σέβονται τη διαφορετικότητα, γίνονται καλύτεροι και πιο συμπονετικοί άνθρωποι. Οι αιμοδοσίες που οργανώνονται στα σχολεία με τη συμμετοχή μαθητών της Γ΄ Λυκείου σκοπό έχουν να αναπτύξουν μεταξύ των μαθητών το αίσθημα της κοινωνικής αλληλεγγύης και της κοινωνικής ευαισθησίας για τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Έχει μάλιστα αποδειχθεί ότι αυτή ειδικά η προσπάθεια έχει δώσει πολλά θετικά αποτελέσματα.

Μέσα από τις σχολικές εκδόσεις αναπτύσσουν πρωτοβουλίες, εκφράζουν ελεύθερα τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους, καλλιεργούν τη γλωσσική ικανότητά τους και αντιλαμβάνονται την έννοια της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας.

Ακόμα και οι σχολικές εκδρομές και οι ελεύθερες δραστηριότητές τους δείχνουν τον ορθό τρόπο αναψυχής, τον σεβασμό της ξένης περιουσίας, την επίσκεψη σε σημαντικά αξιοθέατα του τόπου μας και τη γνωριμία με σημαντικά στοιχεία της ιστορίας και της παράδοσής μας και πώς αυτό μπορεί να συνδυαστεί με την ψυχαγωγία.

Μέσα από τους ομίλους γενικών ενδιαφερόντων που συστήνονται στα Λύκεια, μπορούν να ασχοληθούν με θέματα που τους ενδιαφέρουν ή να ανακαλύψουν νέους ορίζοντες ενδιαφέροντος, όπως είναι η μουσική, τα αθλήματα, η τέχνη, το θέατρο, η ζωοφιλία, η δημοσιογραφία, ο χορός, η κοινωνική προσφορά και άλλα.

Και φυσικά, τι να πει κανείς γι’ αυτά που αποκομίζουν οι μαθητές από τις εθνικές επετείους και τις παρελάσεις. Όχι μόνο τη γνωριμία με την ιστορία και τις ρίζες τους, αλλά και τα αισθήματα περηφάνιας και ψυχικής και εθνικής ανάτασης που τους γεννά.

Η ουσιαστική έννοια του δημόσιου σχολείου μπορεί να νοηθεί μόνο με τη συνύπαρξη του διδακτικού και του εξωδιδακτικού έργου. Και είναι αναντίλεκτο γεγονός ότι το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς το εξωδιδακτικό έργο των εκπαιδευτικών και την εμπλοκή σε αυτό των μαθητών.