ΚΥΠΡΟΣ - ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εκτύπωση
( 0 Votes )
Συντάχθηκε απο τον/την el.pi.   
Σάββατο, 07 Μάιος 2011 14:40

Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

Το Υπουργείο Παιδείας εξηγεί ποιες αλλαγές θα γίνουν και για ποιους λόγους
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ
Σε διάφορες εκθέσεις, πορίσματα και πρακτικές άλλων χωρών, στηρίζεται η πρόταση του υπουργείου Παιδείας για αναδόμηση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Μετά το σχετικό αίτημα που υπέβαλαν οι καθηγητές, το Υπουργείο απέστειλε στην ΟΕΛΜΕΚ το επιστημονικό υπόβαθρο του σχεδίου που ετοίμασε, ρίχνοντας έτσι το μπαλάκι στην ηγεσία της Οργάνωσης για συνέχιση του διαλόγου. Καλεί την ΟΕΛΜΕΚ να μελετήσει το κείμενο άμεσα, ώστε να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό η συζήτηση και γιατί όχι, να υπάρξει έγκαιρη συμφωνία.

 Κατά το Υπουργείο, εκτός από τους στόχους των νέων αναλυτικών προγραμμάτων, το αναθεωρημένο ωρολόγιο πρόγραμμα φιλοδοξεί να δώσει ένα τέλος στον αγώνα δρόμου για κάλυψη της ύλης, να διορθώσει τις αδυναμίες του Ενιαίου Λυκείου και ταυτόχρονα να τερματίσει τον απόλυτο διαχωρισμό της Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης. Ο «Φ» εξασφάλισε το έγγραφο του Υπουργείου και το παρουσιάζει.
Όσον αφορά στην πρόταση του Υπουργείου για το Γυμνάσιο, η οποία προβλέπει την αύξηση των διδακτικών περιόδων από 37 σε 38, εξηγεί ότι έρχεται να υπηρετήσει τον τελικό στόχο για αύξηση των περιόδων διδασκαλίας σε 40. Όπως σημειώθηκε και στο κείμενο της πρότασής του, η αύξηση των περιόδων διδασκαλίας σε 40 δίνει τη δυνατότητα αύξησης των μαθημάτων που μπορούν να διδάσκονται σε συνεχή ογδοντάλεπτα. Γεγονός, που όπως διευκρινίζει, βοηθά καταλυτικά τις προσπάθειες των εκπαιδευτικών για εισαγωγή στον τρόπο διδασκαλίας τους μεθόδων που προωθούν την κριτική σκέψη, την αυτενέργεια και το διάλογο, ενώ ταυτόχρονα μειώνει τον αριθμό των διαφορετικών μαθημάτων που έχουν καθημερινά οι μαθητές.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, η κατανομή των διδακτικών περιόδων και του διδακτικού χρόνου στα διάφορα γνωστικά αντικείμενα στηρίχθηκε στους σκοπούς και τους στόχους των νέων προγραμμάτων σπουδών κάθε μαθήματος, στα οποία πέραν από τις πυρηνικές γνώσεις που πρέπει να κατακτήσουν οι μαθητές αναφέρονται τόσο οι στάσεις που πρέπει να καλλιεργήσουν όσο και οι δεξιότητες κλειδιά που πρέπει να αναπτύξουν ώστε όλοι να ανταποκρίνονται με επιτυχία στις απαιτήσεις της κοινωνίας του 21ου αιώνα. Σημειώνει ότι στα νέα προγράμματα σπουδών, τα οποία είναι απαλλαγμένα από την παλιά «υλοκεντρική προσέγγιση», ορίζονται με σαφήνεια οι βασικές, πυρηνικές γνώσεις που πρέπει να κατέχουν οι μαθητές και οι οποίες μπορούν να διδαχθούν στο χρόνο που ορίζεται για κάθε μάθημα. Με τον τρόπο αυτό το Υπουργείο επιδιώκει να δώσει ένα τέλος στον «αγώνα δρόμου» στον οποίο κάθε χρόνο επιδίδονται εκπαιδευτικοί και μαθητές για κάλυψη της ύλης αφού πλέον οι απαραίτητες γνώσεις συγκεκριμενοποιούνται και καθορίζονται επακριβώς.
Τονίζει εξάλλου, ότι η προσφορά των μαθημάτων σε συνεχή ογδοντάλεπτα υπήρξε και εισήγηση της Επιτροπής Διαμόρφωσης των νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (ΕΔΑΠ) την οποία, το Υπουργείο, ενστερνίστηκε. Η ρύθμιση αυτή συνάδει επίσης πλήρως και με την εισήγηση που κατατέθηκε από την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης η οποία σημείωνε στην έκθεση της (2004) ότι:
«Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση που επιβάλλεται σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε (...) ιδιαίτερα μέσα στα πλαίσια του εννιάχρονου σχολείου, στο οποίο περιλαμβάνεται και το γυμνάσιο, είναι η διαφοροποίηση της εργασίας στην τάξη. (...). Στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και του εκσυγχρονισμού, επιβάλλεται η διαφοροποίηση της διδασκαλίας στην τάξη, ώστε να δοθεί έμφαση στις συνεργατικές, ομαδικές, συνεταιριστικές και διερευνητικές μεθόδους διδασκαλίας, οι οποίες καλλιεργούν την αυτενέργεια, την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα των παιδιών και τις δεξιότητες διά βίου μάθησης που είναι και τα ζητούμενα της σύγχρονης ευρωπαϊκής και παγκόσμιας εκπαίδευσης».

ΔΕΣΜΕΥΣΗ

Οι αλλαγές που προτείνονται, κατά το Υπουργείο, έχουν ως γνώμονα την εξυπηρέτηση των αναγκών που προκύπτουν από την εισαγωγή των νέων αναλυτικών προγραμμάτων και την επίλυση οργανωτικών και λειτουργικών προβλημάτων του υφιστάμενου ωρολογίου προγράμματος. Ως εκ τούτου χαρακτηρίζει αναγκαίες τις μετακινήσεις περιόδων διδασκαλίας ορισμένων μαθημάτων μεταξύ των διαφόρων τάξεων του Γυμνασίου ή/και μεταξύ Γυμνασίου και Λυκείου. Δεσμεύεται ότι οι μετακινήσεις αυτές γίνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να μη θυματοποιηθούν καθηγητές καμίας ειδικότητας, με βάση και σχετικό αίτημα που τέθηκε από τις εμπλεκόμενες εκπαιδευτικές οργανώσεις προς το Υπουργείο.


ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ

Όσον αφορά την εισήγηση του Υπουργείου για πιλοτική εφαρμογή ωρολογίου προγράμματος που προνοεί την αύξηση των διδακτικών περιόδων από 37 σε 40, σύμφωνα με το οποίο δύο από τις 40 περιόδους δεν θα προορίζονται για τη διδασκαλία γνωστικών αντικειμένων αλλά για να οργανώνονται και να διεξάγονται δραστηριότητες, θα πρέπει να σημειωθεί ότι και αυτή συνάδει επίσης με την πρακτική που ακολουθούν οι χώρες με τα πιο επιτυχημένα εκπαιδευτικά συστήματα. Υπογραμμίζει ότι στις χώρες με τα καλύτερα αποτελέσματα στην έρευνα ΡΙSΑ του 2006 όπως και γενικά στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ προβλέπεται ένα ποσοστό της τάξης του 6% και 5% αντίστοιχα για δραστηριότητες που δεν υπάγονται στο υποχρεωτικό πρόγραμμα. Αντίστοιχα, το ποσοστό που προτείνεται να εφαρμοστεί πιλοτικά στην Κύπρο κυμαίνεται στο 5%. Συμπερασματικά, σημειώνει, αυτό που μπορεί να λεχθεί, είναι πως η αύξηση των περιόδων δεν θα συνεπάγεται εντατικοποίηση ούτε για τους μαθητές ούτε για τους καθηγητές, αλλά συστηματοποίηση και εξορθολογισμό της υφιστάμενης κατάστασης προς όφελος και των δύο, διατηρώντας παράλληλα για λογαριασμό της σχολικής μονάδας τη δυνατότητα να προβαίνει στις δραστηριότητες εκείνες που θεωρούνται αναγκαίες για την ανάπτυξη των μαθητών. Ως αποτέλεσμα αυτής της νέας θεώρησης του ωρολογίου προγράμματος, ευελπιστεί ότι οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές θα μπορέσουν να ξεφύγουν από τον «αγώνα δρόμου» για κάλυψη της «ύλης» και θα έχουν την ευκαιρία να προσεγγίσουν θέματα σχετικά με τα σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα με κύριο στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση σε θέματα του σύγχρονου κοινωνικού βίου.

Μεταρρύθμιση Λυκειακού Κύκλου

ΓΙΑ τον καταρτισμό της πρότασής του για το Λύκειο, το Υπουργείο, έλαβε υπόψη τις εισηγήσεις και μελέτες που αναφέρθηκαν και πιο πάνω, στις οποίες καταγράφονται διαχρονικά τα σημαντικά προβλήματα στον τρόπο που είναι δομημένη η ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Κύπρο. Μεταξύ άλλων παραπέμπει σε αποσπάσματα από την έκθεση της επιτροπής για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση (2004), τα πορίσματα της επιτροπής αξιολόγησης του Ενιαίου Λυκείου (2003) και την έκθεση της επιτροπής μελέτης του Ενιαίου για αναθεώρηση του θεσμού (2004).
Όπως εξηγεί, με βάση τις συγκεκριμένες διαπιστώσεις, την επισήμανση ότι το σύστημα της απόλυτα ελεύθερης επιλογής μαθημάτων από τους μαθητές των Ενιαίων Λυκείων της Κύπρου προκαλεί παρενέργειες σε πολλά επίπεδα του εκπαιδευτικού συστήματος και το αίτημα που προβάλλεται εδώ και χρόνια για άρση του απόλυτου διαχωρισμού του λυκειακού κύκλου σπουδών σε Μέση Γενική Εκπαίδευση από τη μια και σε Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση από την άλλη, το Υπουργείο κατέθεσε την πρότασή του για ένα νέο τύπο Λυκείου η οποία έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
• Η Α’ Λυκείου παραμένει κοινή για όλους τους μαθητές (35 περίοδοι «Κοινού Κορμού»).
• Στη Β’ και Γ’ Λυκείου η δομή παύει να είναι ενιαία για όλους και διαιρείται σε δύο μέρη. Πρώτον: Ένα πρόγραμμα κοινό για όλους τους μαθητές με το οποίο θα ολοκληρώνεται η γενική τους παιδεία, μέσα από την ενίσχυση των κοινών τους γνώσεων, από την καλλιέργεια κοινών αξιών και στάσεων και από την περαιτέρω ανάπτυξη ικανοτήτων κλειδιών, που θα τους είναι χρήσιμες και αναγκαίες για να διαχειριστούν την ενήλικη ζωή τους (το πρόγραμμα αυτό απορροφά τις 19 από τις 35 συνολικά διδακτικές περιόδους που προβλέπονται για τη Β’ και τη Γ’ Λυκείου). Δεύτερον: Οχτώ προγράμματα εμβάθυνσης, ίδια για τη Β’ και Γ’ Λυκείου, από τα οποία θα επιλέγουν ελεύθερα ένα, με βάση τις προσωπικές τους προτιμήσεις και στοχεύσεις. Κάθε πρόγραμμα παρέχει στους μαθητές που θα το επιλέξουν αυξημένα εφόδια για παραπέρα σπουδές σε οποιοδήποτε πανεπιστήμιο και αν βρεθούν, αφού θα προετοιμαστούν καλά σε ένα περιβάλλον συμμαθητών με τα ίδια ενδιαφέροντα και σε γνωστικά αντικείμενα που θα ανταποκρίνονται στις προσωπικές τους κλίσεις και επιλογές (κάθε πρόγραμμα εμβάθυνσης εκτείνεται σε 16 συνολικά περιόδους).
• Κάθε μαθητής που θα επιλέγει ένα προγράμματα εμβάθυνσης τότε θα παίρνει δύο υποχρεωτικά τετράωρα μαθήματα τα οποία καθορίζονται εξαρχής σε κάθε πρόγραμμα και θα επιλέγει επιπλέον είτε δύο τετράωρα μαθήματα επιλογής από κατάλογο που καθορίζεται ξεχωριστά για κάθε πρόγραμμα εμβάθυνσης είτε ένα τετράωρο μάθημα επιλογής από κατάλογο που καθορίζεται ξεχωριστά για κάθε πρόγραμμα εμβάθυνσης και ένα τετράωρο μάθημα ενδιαφέροντος, το οποίο μπορεί να επιλέγει ο μαθητής από έναν κοινό κατάλογο μαθημάτων για όλα τα προγράμματα εμβάθυνσης (εξαίρεση αποτελεί το πρόγραμμα Θετικών Επιστημών όπου ο μαθητής θα παίρνει ένα υποχρεωτικό τετράωρο μάθημα που καθορίζεται και θα επιλέγει ακόμα είτε τρία τετράωρα μαθήματα επιλογής από τον κατάλογο που καθορίζεται για το συγκεκριμένο πρόγραμμα εμβάθυνσης είτε δύο τετράωρα μαθήματα επιλογής από τον κατάλογο που καθορίζεται για το πρόγραμμα και ένα τετράωρο μάθημα ενδιαφέροντος το οποίο μπορεί να επιλέγει ο μαθητής από τον κοινό κατάλογο μαθημάτων για όλα τα προγράμματα εμβάθυνσης).
• Ο κατάλογος των επιλεγόμενων μαθημάτων (επίσης κοινών και για τις δύο τάξεις) είναι ανοιχτός για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως επιλογών κατεύθυνσης, με σκοπό να ικανοποιηθούν προσωπικά ενδιαφέροντα και κλίσεις που υπερβαίνουν τις δυνατότητες των μαθημάτων κατεύθυνσης.
• Τα προγράμματα εμβάθυνσης οργανώθηκαν με τέτοιο τρόπο, ώστε ο μαθητής να έχει πρόσβαση από κάθε πρόγραμμα σε τουλάχιστον δύο επιστημονικά πεδία, με βάση τις υφιστάμενες προϋποθέσεις πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που ισχύουν για τις Παγκύπριες Εξετάσεις.

 • Σχετικά με τις ξένες γλώσσες, τα Αγγλικά θα διδάσκονται υποχρεωτικά σε όλες τις τάξεις του Λυκείου, ενώ τα Γαλλικά παραμένουν υποχρεωτική ξένη γλώσσα μέχρι την Α’ Λυκείου. Στη Β’ τάξη δίνεται δυνατότητα ο μαθητής να διδαχθεί μία δεύτερη ξένη γλώσσα την οποία μπορεί να επιλέξει από μια ομάδα έξι γλωσσών (Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Ισπανικά, Ρωσικά και Τουρκικά).

Μερική ενοποίηση Λυκείου και Τεχνικών Σχολών
ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ,το Υπουργείο υποδεικνύει ότι με την πρότασή του, επιτυγχάνεται συγχρόνως και η άρση του απόλυτου διαχωρισμού του λυκειακού κύκλου σπουδών σε Μέση Γενική Εκπαίδευση από τη μια και σε Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση από την άλλη.
Συγκεκριμένα, το προτεινόμενο πρόγραμμα για το Λύκειο, ενσωματώνει το υφιστάμενο Ενιαίο Λύκειο και τη Θεωρητική Κατεύθυνση των Τεχνικών Σχολών σε κοινά προγράμματα εμβάθυνσης για τη Β’ και Γ’ Λυκείου και με κοινό πρόγραμμα για την Α’ Λυκείου. Όσον αφορά στην Επαγγελματική Κατεύθυνση των Τεχνικών Σχολών θα εξακολουθεί να λειτουργεί στην παρούσα φάση με την υφιστάμενη δομή. Σημειώνεται ότι το Υπουργείο θα μελετήσει την αναβάθμιση της Επαγγελματικής Κατεύθυνσης των Τεχνικών Σχολών, στα πλαίσια και της δημιουργίας των Μεταλυκειακών Ινστιτούτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης που προωθείται.
Τονίζει ότι η θετική επίδραση της άρσης του απόλυτου διαχωρισμού μεταξύ Γενικής και Τεχνικής - Επαγγελματικής Εκπαίδευσης υποστηρίζεται και στα συμπεράσματα της πιο πρόσφατης έρευνας ΡΙSΑ του 2010.

Λήφθηκαν υποψη
•Οι εισηγήσεις της Επιτροπής Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων •Η έκθεση της επιτροπής για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση •Τα πορίσματα της επιτροπής αξιολόγησης του Ενιαίου Λυκείου •Η έκθεση της επιτροπής μελέτης του Ενιαίου Λυκείου για αναθεώρηση του θεσμού •Οι διαπιστώσεις, παρατηρήσεις και εισηγήσεις των εμπλεκόμενων φορέων που κατατέθηκαν στο δημόσιο διάλογο την τελευταία τριετία •Οι πρακτικές άλλων χωρών και κυρίως εκείνων που διακρίνονται για τα επιτυχημένα εκπαιδευτικά τους συστήματα •Οι απόψεις των εκπαιδευτικών οργανώσεων

Αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες, καθορίζει κριτήρια

«ΣΕ θέματα καθορισμού μαθημάτων είναι φανερό ότι πάντοτε υπάρχουν διαφορετικές απόψεις, που όλες θεμελιώνονται σε αξιολογικές κρίσεις και επιχειρήματα», παραδέχεται το Υπουργείο. Συμπληρώνει, ωστόσο, ότι κύριο κριτήριο για τη διαμόρφωση της συγκεκριμένης πρότασης αποτελεί ο βαθμός εξυπηρέτησης όλων των στόχων που τέθηκαν με το αρχικό κείμενο της ΕΔΑΠ, οι οποίοι ορίζουν και την ποιοτική αναβάθμιση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Την ίδια ώρα υποδεικνύει ότι στην παρούσα φάση είναι υποχρεωμένο να καταρτίσει τα προγράμματα με τέτοιο τρόπο ώστε να ικανοποιείται, από τη μια, η αρχή ότι «κανένας/καμιά εκπαιδευτικός της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με οποιοδήποτε εργασιακό καθεστώς και εάν υπηρετεί, δεν πρόκειται ούτε να απολυθεί ούτε να απαξιωθεί στην εργασία του» και, από την άλλη, να λαμβάνονται υπόψη οι υφιστάμενες προϋποθέσεις πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που ισχύουν για τις Παγκύπριες Εξετάσεις.
Και συνεχίζει: «Η προσπάθεια συνδυασμού των παραπάνω αποτελεί πολύ δύσκολο εγχείρημα, για την ευόδωση του οποίου, απαιτούνται σύνθετοι υπολογισμοί και προσεκτικοί χειρισμοί. Συνεπώς, αντιπροτάσεις για διαφορετικό καθορισμό μαθημάτων, που προφανώς υπάρχουν στο πλαίσιο του προβληματισμού για την καλύτερη εξυπηρέτηση του πρώτου στόχου, υποχρεωτικά ελέγχονται ως προς τη δυνατότητα υιοθέτησής τους με βάση και τα επόμενα δύο κριτήρια».

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 16 Μάιος 2011 14:49