Δεν είναι λίγες οι φορές που συναντήσαμε να φιγουράρει στα μέσα ενημέρωσης, σε blogs κ.ά, η γνωστή στους περισσότερους πια μάσκα του “V for Vendetta”.

Τις τελευταίες ημέρες δε, έχουν πυκνώσει οι εμφανίσεις της καθώς η διεθνής ομάδα χακτιβιστών Anonymous χρησιμοποιούν την εν λόγω μάσκα για τις δημόσιες εμφανίσεις τους. Λίγοι όμως γνωρίζουν τι συμβολίζει, ενώ ακόμη λιγότεροι γνωρίζουν την ιστορία της.

Τη μάσκα με το προσωπείο του Γκάι Φωκς την πρωτοσυναντήσαμε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 στην Αγγλία, την εποχή δηλαδή του σκληρού συντηρητισμού της Μάργκαρετ Θάτσερ, όπου δύο νεαροί ο Άλαν Μουρ (συγγραφέας) και ο Ντέιβιντ Λόιντ (σχεδιαστής) εξέδωσαν μια εικονογραφημένη ιστορία –κόμικς- μέσω της οποίας βροντοφώναζαν την επαναστατική τους διάθεση.

Η υπόθεση διαδραματιζόταν στη Βρετανία του κοντινού μέλλοντος, όπου ένας φασιστικών προδιαγραφών δικτάτορας, εκμεταλλευόμενος τη δύναμη της τηλεόρασης και την τρομολαγνεία, έχει επιβάλει ένα καθεστώς φόβου και ανασφάλειας, ενώ ένας μυστηριώδης μασκοφόρος που αυτοαποκαλείται «V» προσπαθεί να καταλύσει το ολοκληρωτικό αυτό καθεστώς.
Την επιτυχία του κόμικς «V for Vendetta» διαδέχτηκε μια εξίσου πετυχημένη ομότιτλη κινηματογραφική διασκευή το 2005 σε σκηνοθεσία Τζέιμς ΜακΤιγκ.

Το «V for Vendetta» λοιπόν, βασίστηκε στο κόμικς, το οποίο είναι εμπνευσμένο από αληθινά γεγονότα. Ο πρωταγωνιστής της ταινίας Χιούγκο Γουίβινγκ υποδύεται έναν εκδικητή που φοράει διαρκώς μια μάσκα, που αναπαριστά το πρόσωπο του Βρετανού Γκάι Φωκς, ο οποίος στις 5 Νοεμβρίου του 1605 επιχείρησε να ανατινάξει το βρετανικό Κοινοβούλιο.

Η ταινία διαθέτει σκοτεινή ατμόσφαιρα, δυνατές σκηνές δράσης αλλά και αξιοσημείωτες ερμηνείες από τη Νάταλι Πόρτμαν, τον Σίβεν Ρία, τον Τζον Χαρτ -στο ρόλο του οργουελικού δικτάτορα- και το γνωστό μας από το Matrix Χιούγκο Γουίβινγκ, που όπως αναφέραμε δεν βγάζει σε καμία σκηνή τη μάσκα του και ερμηνεύει το ρόλο του μόνο με τις κινήσεις και τη φωνή του.

Αλλά ποιος ήταν πραγματικά ο Γκάι Φωκς;

Ο Γκάι Φωκς (Guy Fawkes) γεννήθηκε στο Υόρκη το 1570. Ήταν Άγγλος στρατιώτης και μέλος μιας ομάδας καθολικών συνωμοτών, οι οποίοι οργάνωσαν τη Συνωμοσία της Πυρίτιδας στις 5 Νοεμβρίου 1605.

Η Συνωμοσία είχε οργανωθεί ως αντίδραση στην τυραννική βασιλεία του Ιακώβου Α' και στα σκληρά μέτρα του προτεστάντη βασιλιά απέναντι στους καθολικούς και περιλάμβανε όχι μόνο την απόπειρα της δολοφονίας του, αλλά και της οικογένειάς του καθώς και των μελών της αριστοκρατίας, με την ανατίναξη του Παλατιού του Γουέστμινστερ, που στέγαζε το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Η απόπειρα θα γινόταν στις 5 Νοεμβρίου 1605, ημέρα κατά την οποία ο βασιλιάς θα απευθυνόταν σε μια διευρυμένη συνέλευση της Βουλής των Λόρδων και της Βουλής των Κοινοτήτων.

Οι συνωμότες βρήκαν ένα κελάρι κάτω από το κτίριο της Βουλής των Λόρδων και μέχρι το Μάρτιο του 1605, είχαν συγκεντρώσει 36 βαρέλια πυρίτιδας, τα οποία θα ανατίναζαν για να δολοφονήσουν τα μέλη του κοινοβουλίου. Κάποιοι συνωμότες, ωστόσο, ανησυχούσαν από το γεγονός ότι στο κτίριο της Βουλής θα βρίσκονταν κι άλλοι καθολικοί, σαν κι αυτούς, των οποίων η ζωή μπορεί να κινδύνευε. Έτσι στάλθηκε μια προειδοποιητική επιστολή στο Λόρδο Monteagle, οι υποψίες του οποίου συνετέλεσαν ώστε να ξεκινήσουν οι έρευνες στις υπόγειες σήραγγες κάτω από τη Βουλή των Λόρδων.

Ο Γκάι Φωκς αποκαλύφθηκε και συνελήφθη το πρωινό της 5ης Νοεμβρίου. Μετά από βασανιστήρια, αποκάλυψε τα ονόματα των υπόλοιπων συνωμοτών, που είτε ήταν ήδη γνωστοί είτε νεκροί. Οι συνωμότες καταδικάστηκαν και στις 31 Ιανουαρίου εκτελέστηκαν με αγχόνη και διαμελισμό.

Σε ορισμένες χώρες η επέτειος αυτής της αποτυχημένης απόπειρας γιορτάζεται στις 5 Νοεμβρίου ως Νύχτα του Γκάι Φωκς (Guy Fawkes Night ή Bonfire Night).

Η απόπειρα του Γκάι Φωκς ενέπνευσε πολλά στιχάκια εκείνης της εποχής, όπως το εξής:

Remember, remember, the fifth of November;
The Gunpowder treason and plot!
For I see no reason why the gunpowder treason
Should ever be forgot.

Ξέρατε ότι:
•Οι συνωμοσίες εναντίον της ζωής του Βασιλιά Ιάκωβου Α' αποτέλεσαν έμπνευση για το έργο "Μάκβεθ"Ουίλιαμ Σαίξπηρ.
•Ο Τζον Λένον στο άλμπουμ του John Lennon/Plastic Ono Band του 1970 χρησιμοποιεί ως τελευταίο στίχο το "Remember, remember, the 5th of November" στο τραγούδι με τίτλο "Remember" και αμέσως μετά τους στίχους αυτούς ακούγεται μια έκρηξη.
•Η αγγλική λέξη "guy" προέκυψε από το όνομα του Γκάι Φωκς. Στην επέτειο της 5ης Νοεμβρίου, το έθιμο απαιτούσε το κάψιμο στην πυρά ενός ομοιώματος του Φωκς, γνωστό ως "guy", με αποτέλεσμα η λέξη να χρησιμοποιείται σαν όρος για "κάποιο πρόσωπο με αλλόκοτη και εκκεντρική εμφάνιση", σύμφωνα με το Oxford English Dictionary. Με τον καιρό, η λέξη χρησιμοποιούταν ως γενικότερη αναφορά σε κάποιον άνδρα, ενώ κατά τον 20ό αιώνα χρησιμοποιείται στον πληθυντικό για άτομα και των δυο φύλων.

Χριστίνα Φωτιάδη, in.gr, kxghellas.gr